İsraf, bir nimetin gereksiz yere harcanması, kullanılması veya değerlendirilmemesidir. Hayatın her alanında dengeli olmak, İslam dininin temel prensiplerinden biridir. Yüce Allah insanlara sayısız nimetler vermiş, ancak bu nimetlerin doğru kullanılmasını da emretmiştir. İsraf etmek, hem bireysel hem toplumsal zararlar doğurur; insanı şükürsüzlüğe, toplumu da kıtlığa ve ahlaki yozlaşmaya götürür. Kuran’da israfın yasaklandığı birçok ayet bulunmaktadır. Allah, şöyle buyurmaktadır: “Yiyiniz, içiniz, israf etmeyiniz. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (Araf Suresi: 31. Ayet) Bu ayet açıkça göstermektedir ki, nimetlerden yararlanmak serbesttir ancak aşırıya kaçmak ve gereksiz yere harcamak Allah’ın hoşnut olmayacağı bir davranıştır. İsraf, hem kişisel malı hem de ortak kaynakları tüketerek sosyal adaletsizliğe yol açabilir.

Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem de hayatı boyunca sade yaşamı teşvik etmiş ve israfı yasaklamıştır. Bir hadis-i şerifte şöyle buyurmuştur: “Biriniz abdest alırken suyu israf etmesin, akan bir nehrin kenarında olsa bile.”
(İbn Mâce, Tahâre, 48) Bu hadis, su gibi bol görünen nimetlerde dahi dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Kaynakların sınırlı veya bol olması, onları bilinçsizce harcamayı mazur göstermez.

Günümüzde israf, yalnızca yiyecek ve içeceklerle sınırlı kalmayıp; zaman, enerji, emek ve doğal kaynakların da aşırı tüketimi şeklinde kendini göstermektedir. Özellikle gıda israfı, açlıkla mücadele eden dünyamızda büyük bir çelişkiye sebep olmaktadır. Elektrik ve su israfı, çevre felaketlerini tetiklemekte ve gelecek nesillerin hakkını gasp etmektedir. İhtiyacımız kadar almak ve tüketmek zorundayız. Artan yiyecekleri değerlendirmek ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşmak zorundayız. Enerji ve suyu tasarruflu kullanmak zorundayız. Zamanı verimli değerlendirmek zorundayız. Lüks ve gösterişten kaçınmak zorundayız.

İsraf etmeyerek Allah’ın emrine uymuş, Peygamber Efendimizin sünnetini yerine getirmiş oluruz. Böylece hem kendimize hem de topluma fayda sağlarız. Unutmayalım ki, nimetlerin kıymetini bilmek bir şükürdür ve şükür edenin nimeti artar. “Rabbiniz şayet şükrederseniz, size nimetimi artırırım.” (İbrahim Suresi: 7. Ayet)