İslam, zamanların ve mekanların bazılarını diğerlerinden daha faziletli kılarak müminlere ibadet ve tefekkür fırsatları sunar. Kandil geceleri de bu özel zamanlardan biri olarak, ümmetin manevi hayatında önemli bir yer tutar. Peki, kandil geceleri neden masumdur ve helaldir? Bu sorunun cevabını Kuran, hadis ve İslam alimlerinin görüşleri ışığında değerlendirelim.

Kuran’da bazı gecelerin faziletine açıkça işaret edilir. Örneğin:

“Biz onu (Kuran’ı) Kadir Gecesi’nde indirdik. Bilir misin nedir Kadir gecesi? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır.“ (Kadir Suresi, 1-2-3. Ayetler)

Bu ayetler, Kadir Gecesi’nin faziletine ve önemine işaret eder. “Kadir Gecesi, bin aydan daha hayırlıdır.” buyuran Allah, bu gecede Müslümanların manevi olarak arınmaları için bir fırsat sunmuştur. Kandil gecelerinin en önemli unsurlarından biri de tefekkür, dua ve ibadetle geçirilmesi olduğundan, bu geceler masumiyetin ve helalliğin birer sembolü haline gelir.

Miraç Kandili’nin Kuran’da doğrudan yer aldığına dair net bir ayet bulunmamaktadır. Ancak Miraç hadisesi, İslam geleneğinde çok önemli bir yere sahiptir ve bazı ayetler bu olaya işaret eder şekilde yorumlanmıştır. Özellikle İsra Suresi’nin 1. ayeti ve Necm Suresi’nin bazı ayetleri, Miraç hadisesine işaret ettiği düşünülen bölümlerdir:

“Kulunu (Muhammed’i), bir gece Mescid-i Haram’dan, çevresini bereketli kıldığımız Mescid-i Aksa’ya götüren Allah her türlü noksandan münezzehtir. Amacımız ona ayetlerimizden bir kısmını göstermekti. Şüphesiz O, hakkıyla işiten, hakkıyla görendir.” (İsra: 1)

Bu ayet, Peygamber Efendimiz’in İsra (gece yolculuğu) hadisesini anlatır ve bu yolculuğun Miraç’ın başlangıcı olduğu kabul edilir.

“Andolsun ki onu (meleği) iniş esnasında en sondaki sidretü’l-müntehânın yanında bir daha gördü. Ki onun yanında huzur içinde kalınacak cennet vardır. O an sidreyi bürüyen bürümüştü. Göz ne kaydı ne de hedefinden şaştı. Hiç kuşkusuz o, Rabbinin ayetlerinden en büyüğünü görmüştü.” (Necm: 13-18)

Bu ayetler, Peygamber Efendimiz’in Miraç sırasında Sidretü’l-Müntehâ’da gördüklerine işaret eder. Miraç, sadece bir gece yolculuğu değil, aynı zamanda kulluğun zirvesine ulaşmayı simgeler. Bu olay, namazın farz kılındığı gece olarak da bilinir. Miraç’ta Peygamberimiz’e Rabbimizin ayetlerinden gösterilmesi, bu yolculuğun derin manevi boyutunu anlamamız için önemli bir ipucu taşır.

Bu bilgiler ışığında, Miraç Kandili Kuran’ın işaret ettiği önemli bir hadisedir ve Müslümanlar için Allah’a yakınlaşma, tefekkür ve dua gecesidir.

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bazı gecelerde özel olarak ibadetle meşgul olmuştur. Regaib Kandili, Miraç Kandili, Berat Kandili, Mevlid Kandili ve Kadir Gecesi gibi zamanlarda sahabe-i kirama dualarını artırmalarını öğütlemiştir. Şaban ayının 15. gecesi için şöyle buyurmuştur:

“Şaban ayının ortasında gece kalkıp ibadet edin, gündüz de oruç tutun. Çünkü Allah o gece dünya semasına rahmetiyle tecelli eder ve şöyle buyurur: ‘Tövbe eden yok mu, tövbesini kabul edeyim? Rızık isteyen yok mu, rızık vereyim? Sıkıntıya düşen yok mu, ona afiyet vereyim?’”
(İbn Mâce, İkame, 191)

Bu hadis, kandil gecelerinin önemini ve Allah’ın bu gecelerde kullarına rahmetle yöneldiğini gösterir.

Kandil gecelerinin helal olup olmadığı zaman zaman tartışma konusu olsa da, bu gecelerde yapılan ibadetlerin niyetle alakalı olduğu unutulmamalıdır. Niyet, yalnızca Allah’a yakınlaşmak ve O’nun rızasını kazanmaksa, bu ibadetler meşrudur. Dansöz oynatıp, rakının, şarabın dibine vurmuyoruz sonuçta! İslam alimleri de, ümmetin birlik ve beraberliğini artıran, ibadete teşvik eden bu tür uygulamaların faydalı olduğunda hemfikirdir.

İmam Gazali, kandil gecelerini ibadetle geçirmenin faziletine şöyle dikkat çeker:

“Allah için yapılan hiçbir ibadet ve hayır, eğer sünnetin ruhuna uygun yapılırsa boşa gitmez. Kandil geceleri, kulların Rablerine yönelmesine vesile oluyorsa, bu İslam’ın özüne uygun bir uygulamadır.”

Kandil gecelerinin manevi havasını anlamak ve değerlendirmek için şu ibadetlere odaklanılabilir:

Kuran Okumak: Allah’ın kelamı üzerinde düşünmek ve hayatımıza rehber edinmek.

Tövbe ve İstiğfar Etmek: Günahlarımız için Allah’tan bağışlanma dilemek ve aynı günahları bir daha tekrarlamamak.

Dualar ve Zikirler: Allah’tan çokça bahsedip, kendimiz, ailemiz ve ümmet için hayır temennisinde bulunmak.

Sadaka ve Hayır İşlemek: Fakirleri gözetmek ve ihtiyaç sahiplerini kırmayacak şekilde maddi yardımlarda bulunmak.

Kandil geceleri, İslam’da masumiyetin ve helalliğin simgelerindendir. Bu geceler, Allah’a daha yakın olabilmek için eşsiz fırsatlar sunar. Kuran ve hadisler, bu tür zamanların önemine açıkça işaret etmektedir. Niyetlerimizi samimi kılarak ve yalnızca Allah rızası için ibadet ederek, kandil gecelerini en güzel şekilde değerlendirebiliriz.

Rabbim, kandil gecelerinden hakkıyla istifade eden, tövbe eden ve rızasına erişen kullarından eylesin. Amin…